Corona mutanten

Stel je voor: een jaar lang worden we geterroriseerd met nieuws over “het meest verschrikkelijke virus aller tijden”: Sars-CoV-2, en dan komt Geert Molenbergs, biostatisticus en aanhanger van de ‘harde lijn’, op de radio plots vertellen dat het klassieke corona virus dat in 2020 aanleiding was tot de reeks maatregelen die heel ons leven verpest hebben eigenlijk geen groot probleem is, maar wel de nieuwe varianten, de Engelse en Zuid-Afrikaanse, dát is pas wat!  Een zoveelste slag in het gezicht van iedereen die te lijden heeft onder de coronamaatregelen - dus wij allen.

En wat die varianten betreft, daar staan we pas aan het begin van een héél lang verhaal.  Natuurlijk verandert het coronavirus, dat doen alle virussen.  Het wordt pas een probleem wanneer we elke nieuwe variant gaan opschroeven tot een nieuwe bedreiging.  En aan die bedreiging de voortzetting verbinden van de reeds veel te lang aanslepende coronamaatregelen.  

Eerst kwam de Engelse variant in de pers, met heel veel speculaties over hoe besmettelijk en hoe ziekmakend die was.  De besmettelijkheid bleek inderdaad hoger dan de ‘gewone’ corona, maar met de ernst ervan blijkt het nogal mee te vallen.  Het toenemende aandeel van deze variant bij positieve testen bij ons blijkt tot nog toe geen negatieve invloed te hebben op de dalende trend van hospitalisaties en overlijdens.

En dan komt de Zuid-Afrikaanse variant er aan…  En zo zijn we vertrokken voor een lange, lange reeks nieuwe versies van het coronavirus.  Die varianten worden dankbaar aangegrepen om de angst voor het virus nieuw leven in te blazen, de coronamaatregelen te verlengen en de mensen te herinneren aan de regeltjes die ze moeten volgen.

Wat dat allemaal gaat opleveren is maar de vraag.  Want het probleem is dat nieuwe varianten zich weinig of niets aantrekken van de bestaande immuniteit tegen Sars-CoV-2.  Italiaanse wetenschappers hebben gemerkt dat het virus zich aanpast, en dat nieuwe varianten ontstaan die zich van de aanwezige antistoffen weinig of niets aantrekken.  Men bracht namelijk coronavirussen herhaaldelijk in contact met het serum van genezen personen, afgeladen vol antistoffen.  Bij de eerste passages door het serum zag men dat de antistoffen het virus neutraliseerden, maar na zeven passages ontdekte men gemuteerde virussen die niet meer geneutraliseerd werden door de antistoffen.  Dat is natuurlijk een gigantisch probleem want het betekent dat genezen covidpatiënten opnieuw kunnen besmet worden met zo’n variant en opnieuw ziek kunnen worden.  Meer nog: het betekent ook dat de hele vaccinatiecampagne vermoedelijk een maat voor niets wordt, want de nieuwe varianten zullen zich van de aanwezige antistoffen na vaccinatie niks aantrekken.  Erger nog: het zou kunnen dat de nieuwe varianten dodelijker zijn dan de oude.  Nu reeds (begin februari) is men in Zuid-Afrika gestopt met het Astra Zenicavaccin omdat blijkt dat het onvoldoende werkzaam is tegen de plaatselijke versie van het coronavirus.  In elk geval voor wat betreft lichte en matige symptomen van de infectie, en wat ernstige symptomen betreft weet men het nog niet.

Dit kan moeilijk anders dan aanleiding geven tot de ontwikkeling van nieuwe vaccins tegen de nieuwe varianten, waarmee dan opnieuw iedereen ingeënt moet worden.  Het probleem daarbij is dat vaccinatie de ontwikkeling van nieuwe varianten juist in de hand werkt door druk te zetten op de bestaande, en zo beland je van de regen in de drop.  Dit is een race tegen het mutatievermogen van het coronavirus, een race die we nooit kunnen winnen.  Meer dan waarschijnlijk zal dit uitdraaien op een (half)jaarlijks te herhalen vaccin, zoals tegen de griep, waarbij we nog altijd te laat zullen komen om de nieuwste varianten het hoofd te bieden.  Intussen worden gigantische bedragen besteed aan onderzoek, productie en toediening van die vaccins, en zullen de nevenwerkingen die mensen ondervinden na vaccinatie zich steeds hoger opstapelen.

Het coronaverhaal is pas begonnen.  Iedereen die zich illusies maakt over een snelle terugkeer naar het oude normaal zal van een kale reis thuiskomen.  De vraag is alleen: accepteren wij dat intussen ons leven voor onbepaalde tijd aan banden wordt gelegd, onze sociale contacten verboden, onze kinderen gemuilkorfd worden op school enz. enz., of maken we samen een vuist om de ontmenselijking van onze samenleving een halt toe te roepen?  Het antwoord ligt in onze handen.